Kiedy w sierpniu dostałam propozycję wyjazdu do Pakistanu miałam tylko chwilę na podjęcie decyzji. Pierwsza reakcja: super jadę. Ale za chwilę naszły mnie jednak wątpliwości czy to na pewno dobry pomysł. Uporczywa myśl Pakistan – Osama – terroryści. Zadzwoniłam szybko do yacoola co on na to. Jego reakcja: „o ku..a, Pakistan?!”. Potem telefon do Arka (szefa) z pytaniem o jego opinię: „pewnie jedź, spodoba ci się, to jest totalna egzotyka!”. Mhm, do tej pory egzotyka kojarzyła mi się raczej z białymi plażami i palmami… Ok, zgodziłam się. I była to świetna decyzja!

Ostatni dzień w Pakistanie mieliśmy zaplanowany na zwiedzanie Peszawaru. Miasto to leży na zachód od Islamabadu, ok 60 km od granicy z Afganistanem. Liczy blisko dwa miliony mieszkańców. Zamieszkiwany jest głównie przez Pasztunów, etniczną grupę tego regionu.
Do zwiedzania miasta zostało nam przydzielonych dwóch przystojnych policjantów z policji turystycznej. Jednak podczas całodniowego pobytu nie zaznaliśmy żadnych oznak wrogości. Wręcz przeciwnie. Ludzie byli wyraźnie nas ciekawi, przyjaźni.
Towarzyszył nam też zawodowy fotograf, obładowany aparatami z wielkimi teleobiektywami. Kolejnego dnia dostaliśmy link do wzmianki w internecie o naszej wizycie w Peszawarze 🙂

Najpierw zwiedziliśmy zabytkowy meczet. Jego ściany i sufit pokryte były kwiatowymi malowidłami. Kolory uzyskiwano dawniej ze zgniecionych na pył kamieni. Spacer przez dzielnicę handlową. Wąskie uliczki pełne butików ze złotą biżuterią, starociami. Tylko kobiet brak… Przez cały dzień widziałam raptem kilka, szczelnie zasłoniętych długimi szatami, łącznie z twarzą. Przemykały się niczym duchy.
Później trafiliśmy na uliczki, gdzie sklepiki były bardziej „męskie”. Małe zakłady krawieckie i miejsca, gdzie mężczyźni wyrabiali tradycyjne instrumenty muzyczne. Kilka dni wcześniej na takich właśnie grali nam w Hunzie.

Ruch na ulicach byl bardzo duży. Każdy gdzieś się spieszył. Trójkołowe riksze jeździły w każdą stronę. Panował upał i powietrze było gęste i lepkie. Mężczyźni ciągnęli ciężkie wózki wyładowane po brzegi towarami. Ściany budynków oblepione były sądzą z pobliskich knajp i otwartych palenisk, gdzie przygotowywane było jedzenie. Uliczni sprzedawcy oferowali świeżo wyciskane soki z granatów i trzciny cukrowej. Kupiłam sok z granatów, był pyszny, ale sprzedawca dodał do niego kostki lodu. Upiłam kilka łyków i z żalem odstawiłam, ale bałam się kolejnych problemów żołądkowych.

Przejechaliśmy rikszami przez zatłoczone ulice. Przespacerowaliśmy się zabytkową dzielnicą, wśród starych drewnianych domów. Peszawar leżał na trasie jedwabnego szlaku i ulice te zamieszkiwały dawniej bogate rodziny kupieckie. Niespodziewanie zostaliśmy zaproszeni do jednego z takich domów. Jego właściciel (potomek dawnych kupców ) widząc naszą grupę zaproponował, byśmy zobaczyli jak mieszka. Po przejściu drewnianego przedsionka weszliśmy na wewnętrzne patio. Dom miał kilka pięter, pięknie rzeźbione drzwi i fasady. Był wyraźnie nadgyziony zębem czasu. Miałam nawet obawy, czy podłoga się pod nami nie zapadnie, gdy wszyscy weszliśmy do jednego z pokojów. Centrum każdego pomieszczenia stanowiła drewniana rzeźbiona półka, trochę w kształcie ołtarza. Jej wnęki wypełniały ozdobne naczynia. W oknach były kolorowe witraże. Sufit był także drewniany i pięknie rzeźbiony.
Później zwiedzaliśmy inny z domów, zamieniony obecnie w muzeum.
Przewodnik oprowadził nas opowiadając jak dawniej wyglądało tu życie. Na najniższym poziomie znajdował się kiedyś skarbiec, gdzie rodzina przechowywała pieniądze i złoto. W czasie upalnego lata życie, spotkania towarzyskie czy sypialnie przenosiły się do dolnych pomieszczeń. Za to jesienią i zimą mieszkańcy spędzali czas na wyższych piętrach, na tarasach.
Mimo, że dom był w dużo lepszym stanie niż poprzedni zabrakło w nim tej autentyczności, której na zupełnym spontanie zaznaliśmy chwilę wcześniej. Zwiedziliśmy też Muzeum Narodowe. Główna wystawa poświęcona była buddyzmowi, który był tu wyznawany zanim nastała era islamu.

Nasz lokalny przewodnik zabrał nas do restauracji, gdzie siedząc na dywanach i poduszkach zjedliśmy lunch. Miejsce to znajdowało się na wewnętrznym dziedzińcu, trudno byłoby tu trafić nie znając go. Panował tu większy spokój niż na ulicach dookoła. Oczywiście posiłki „na mieście” spożywają jedynie mężczyźni. Jedzenie było bardzo dobre, na koniec tradycyjnie ziołowa herbata. Gdy kończyliśmy jeść podeszła do nas dwójka chłopców, w rękach mieli wagi. Każdy z nas chętnie się zważył i dał dzieciakom drobne banknoty. Daliśmy im też jedzenie, które zostało z naszego obiadu. Siedli obok, zjedli, resztę zjadł starszy mężczyzna. Nic się nie zmarnowało.

Jedna z koleżanek z naszej grupy marzyła, by zasiąść za kierownicą tradycyjnej pakistańskiej ciężarówki. Nasz guide zawiózł nas do dzielnicy, gdzie znajdowały się warsztaty, w których powstają te kolorowe cuda. Przerobienie ciężarówki kosztuje od 1000 do nawet 7000 USD. Każdy projekt jest inny, zależy od pomysłowości i zasobności portfela właściciela. Obeszliśmy ten swoisty „plac budowy”, każdy miał szansę usiąść za kółkiem, porobiliśmy foty.

Wieczorem opuściliśmy Peszawar kierując się już do Islamabadu i dalej na lotnisko i lot do domu. Nie da się opisać ilości wspomnień i wrażeń jakie mam w głowie po tej podróży… Egzotyka niejedno ma imię…

Artykuł Pakistan – Peszawar pochodzi z serwisu parawruch.pl.

Dziś mieliśmy polecieć samolotem z północy kraju z Gilgit do Islamabadu. Jednak podróż ta od dwóch dni stała pod znakiem zapytania. Linie skasowały parę dni wcześniej w systemie nasz lot. Powód nie do końca był jasny, prawdopodobnie chodziło o złą sytuację finansową linii lotniczej. Trwają też jakieś działania dążące do sprywatyzowania Air Pakistan. Kontrahent mówi, że odwoływanie lotów to tutaj częsta praktyka. Dlatego zawsze trzeba planować powrót do Islamabadu i potem do Europy, tak by mieć wystarczająco dużo czasu na przejazd drogą. Podróż busem nie uśmiechała nam się. Oznaczała bowiem około 17h jazdy. Ponieważ mamy jednego kierowcę musielibyśmy dodatkowo podzielić ją na dwa etapy i zaplanować gdzieś nocleg. To oczywiście nie był problem i szybko powstał plan B. Ale jak to mawiał nasz guide „everything is possible in Pakistan”. I wieczorem dzień przed planowanym lotem okazało się, że rejs ponownie pojawił się w rozkładzie. Oczywiście nie oznaczało to, że na pewno się odbędzie, niemniej jednak dawało cień nadziei.

Z Hunzy wyjechaliśmy wcześnie rano. Podróż do Gilgit zajęła nam około 2h. Na miejscu otrzymaliśmy info, że samolot wystartował z Islamabadu więc o ile wylądowałby w Gilgit to będzie musiał także wrócić. Z nami na pokładzie. Pogoda była piękna. Niebieskie niebo, ciepło. Mamy super szczęście do aury. W deszczu podróż z pewnością byłaby mniej spektakularna.
Mieliśmy ponad godzinę do przylotu samolotu. Postanowiliśmy wykorzystać ten czas na spacer na pobliski bazar. Tu bazar to też była po prostu ruchliwa, główna ulica. Pełno było na niej sklepów, budek z warzywami, rzeźników, knajp. Pochodziliśmy, porobiliśmy zdjęcia i zawróciliśmy. Dzieciaki, ale i starsi przyglądali nam się z zainteresowaniem. Nikt nie zaczepiał, nie nagabywał. Panował ogólny rozgardiasz.

Po wylądowaniu z samolotu wyszedł nasz pilot. Przeszedł dumnie (niczym Tom Cruise w Top Gun, nawet miał takie okularki 😉 ), z podniesioną głową przez halę, w której razem z innymi podróżnymi czekaliśmy na lot. Wyraźnie zdziwił go nasz widok. Podszedł się przywitać i zagadać. Zażartował, że skoro mówimy, że w tym regionie jest tak pięknie, to po co wracać? Zaproponował, żebyśmy tu zostali dłużej, np do jutra 😉

Samolot to była nieduża, śmigłowa jednostka. Z pewnością nie należała do najmłodszych. No ale skoro przyleciała, to duża szansa, że i wróci szczęśliwie… Nasz guide odprawił nas sprawnie. Zadbał byśmy wszyscy mieli miejsca po lewej stronie w samolocie, co gwarantowało super widoki na góry, w szczególności na Nanga Parbat. Pilot w trakcie lotu mówił nad czym przelatujemy. Lot był niesamowitą atrakcją!

W Islamabadzie czekał już na nas kierowca busa. Inny niż do tej pory, bo nasz poprzedni driver potrzebowałby niemal doby, by wrócić do stolicy. Zapakowaliśmy bagaże na dach i pojechaliśmy do hotelu. W końcu ciepły porządny prysznic i ciepło w hotelu. Nikomu nie przeszkadzała ta odrobina luksusu 😆

Po zachodzie słońca pojechaliśmy na pobliskie wzgórza na pożegnalną kolację. Duża restauracja, z mnóstwem ludzi i panoramicznymi widokami na Islamabad nocą. Pyszne jedzenie dopełniło całości.

Artykuł Pakistan – Gilgit pochodzi z serwisu parawruch.pl.

Nastał w końcu dzień, gdy mogliśmy trochę zwolnić tempo. Co prawda Usar proponował poranne wyjście na oglądanie wschodu słońca, ale poza jedną osobą nikt się nie skusił. Mnie dzień wcześniej dopadły problemy żołądkowe i też odpuściłam. Na szczęście to nic poważnego. Z drugiej strony, wszędzie gdzie śpimy wystarczy odsunąć zasłony w oknie, by móc podziwiać widoki. Nawet nie trzeba wychodzić z pokoju 😉

W planie na dziś było zwiedzanie dwóch fortów górujących nad doliną Hunzy. Zaczęliśmy od spaceru do Baltit Fort. Na miejscu lokalny przewodnik oprowadził nas po starej fortecy, będącej dawniej zamkiem władców tego regionu. Ciekawie opowiadał o historii żyjących tu ludzi i powiązaniach z Tybetem. W elementach zdobień można było dostrzec symbolikę buddyjską. Do czasu powstania jedwabnego szlaku ludzie stosowali tu złą gatunkowo sól, nie jodowaną. Było to przyczyną chorób tarczycy u wielu ówczesnych mieszkańców.

Ze wzgórza, na którym stoi fort podziwialiśmy wijącą się w dole rzekę i jesienne kolory drzew. Podobnie jak w Polsce, jedynie wysokie szczyty dookoła nie pasowały do polskiego krajobrazu.
Na szkolnym boisku dzieciaki grały w krykieta. Jest on tu bardzo popularny, częściej widzieliśmy na ulicach czy prowizorycznych boiskach ten sport niż piłkę nożną.
Po obejrzeniu fortu poszliśmy do kawiarni. Usar reklamował ją jako najlepszą w mieście. Faktycznie kawa była bardzo dobra, przede wszystkim ze świeżo mielonych ziaren, a nie rozpuszczalna jaką nam tu serwują. Do tego tradycyjne ciastko z orzechami laskowymi. Pycha! Później był czas wolny na poszwędanie się i zakupy pamiątek. Było tu sporo małych sklepików, z kamieniami, minerałami, tradycyjnymi szatami, szalami. Rejon ten słynie także z suszonych owoców i orzechów. Kupiłam ich całą siatkę, by po powrocie móc przywoływać pakistańskie wspomnienia.
Zanim wróciliśmy do naszego guesthouse zjedliśmy jeszcze w miasteczku lunch. Tradycyjne potrawy ( placek z mięsem i wersja wege z serem, ale nie pamiętam nazw) i ziołowa herbata. Brakuje mi owoców i warzyw, ale po ostatnich problemach żołądkowych wolałam nie ryzykować.

Po południu podjechaliśmy już naszym busem do drugiego fortu – Altit. Datuje się, że liczy on ok 1100 lat. Przed wejściem na teren fortu, który otaczał ogród, a właściwie owocowy sad siedział starszy pan, który brzdąkał coś na tradycyjnym instrumencie. Tu także trafiliśmy na świetnego guida, który oprowadził nas po obiekcie. Opowiedział nam o buddyzmie i islamie, który potem nastąpił. O więźniach, którzy byli tu przetrzymywani i strącani poprzez zrzucenie z murów twierdzy. Wspomniał o dawnych władcach mieszkających tu i pokazał sposób ich życia. Pomieszczenia, gdzie spędzali czas. Sypialnie na czas zimy i upalnego lata. Kuchnię i miejsce spożywana posiłków, które stanowiły jedną izbę. Dawni władcy bali się zamachów na swoje życie poprzez otrucie. Ściany pomieszczeń zdobiły zdjęcia dawnych władców. Z górnego tarasu można było podziwiać wspaniałą panoramę. W dole na dachach suszyły się zioła i owoce. Dolina Hunza słynie z orzechów i moreli. ( Ja pakując się już na wylot z Pakistanu zauważyłam, że zostawiłam całą siatkę zakupionych smakołyków w hotelu w Hunza 🙁
W planie mieliśmy jeszcze przejazd do Eagle Nest na zachód słońca. Droga była bardzo kręta i popularna. Wielokrotnie musieliśmy się zatrzymywać i przytulać do jej krawędzi, by przepuścić auta z naprzeciwka. Ostatecznie na punkt widokowy dotarliśmy już w zasadzie po zachodzie słońca. Mimo to ponapawaliśmy się panoramą okolicy. Na jednym z głazów siedział kot, który wyraźnie pozował do ujęć z Himalajami w tle.

Wróciliśmy do hotelu na kolację. Po niej właściciel obiektu zaplanował dla nas wieczór z tradycyjną muzyką i tańcami. Było wesoło. Usar dał radę skombinować butelkę „hunza water” – tradycyjnego bimbru. Alkohol oficjalnie nie jest tu dostępny, Usar dwoi się i troi, by zdobyć trochę alko z czarnego rynku.
Po występie lokalnego zespołu mieliśmy drugą część wieczoru przy ognisku. Rozpalili je na dachu naszego hotelu, przy rozgwieżdżonym niebie. Po niedługim czasie właściciel hotelu zapowiedział, że to nie koniec na dziś i że jak ogień przygaśnie to pójdziemy na ciąg dalszy imprezy na miasto. Nie wiedzieliśmy za bardzo czego się spodziewać. Co prawda w tym rejonie widzieliśmy więcej kobiet na ulicach, także my mogliśmy być luźniej ubrani ( bez obowiązku zakrywania włosów), ale i tak to czego doświadczyliśmy przekroczyło nasze oczekiwania. Nasi gospodarze zabrali nas na fantastyczny koncert rockowy! Występował podobno bardzo znany zespół. Muzyka była świetna. Mnóstwo młodych bawiących się ludzi, nawet z bardzo małymi dziećmi na baranach. Dołączyliśmy ochoczo do imprezy. My filmowaliśmy bawiących się Pakistańczyków, a oni nas. Jakże inny to był obraz od tego stereorypu, który utrwalają nam w głowach media…
Po godzinie pogowania wróciliśmy do naszego hotelu. Koncert też już dobiegał końca. Rozpaliliśmy jeszcze raz ognisko na dachu i przez chwilę przy nim posiedzieliśmy. Dołączyła ekipa młodych Pakistanek, która także zatrzymała się w tym hotelu. Dziewczyny miały po 20 kilka lat. Ubrane w jeansy i sneakersy, palące papierosy. Pochodziły z południa kraju, dawnej stolicy – Karachi. Przyjechały tu ze znajomymi na wakacje.
Dziś doświadczyliśmy wielu obliczy tego kraju…

Artykuł Pakistan – Hunza pochodzi z serwisu parawruch.pl.