W modelu tensegracyjnym siły są przenoszone po całej strukturze. Rozchodzą się i nie skupiają w żadnym fragmencie. Jeżeli jednak dojdzie do takiego skupienia i lokalnego napięcia, to jest to oznaką nieprawidłowego funkcjonowania tkanek, czyli kontuzji. Myers zaznacza także, że miejsca te są źródłem bólu, ale nie są źródłem problemu. Innymi słowy ból jest sygnałem lokalnego przeciążenia tkanek, ale sposobem na ich odciążenie jest znalezienie miejsc, które są niedostatecznie obciążone. Aktywowanie tych miejsc i przywrócenie im właściwej funkcjonalności sprawia, że struktury przeciążone wracają do właściwego napięcia i kontuzja może zostać w pełni wyleczona. Zdaniem autora, odkrywanie takich zależności przywraca rozluźnienie i równowagę w ciele oraz zapobiega dalszym uszkodzeniom.

O modelach tensegracyjnych i ich globalnym reagowaniu na siły zewnętrzne pisałem już tutaj.

Artykuł Bieganie powięziowe (3) pochodzi z serwisu parawruch.pl.

Materiał filmowy prezentuje fragmenty wykładu Toma Myersa, autora książki Anatomy Trains. W tle bieg na stadionie Kamariny w Iten, który nagrałem podczas pobytu w Kenii w 2016 roku. Na nagraniu Jorum Lumbasi Okombo, Kenijczyk w niebieskiej koszulce (niebieski Keniol) podczas treningu szybkościowego.

Tom Myers to znana postać w świecie fizjoterapii. Jego zainteresowania sprowadziły go na drogę poszukiwania odpowiedzi na pytanie jak ciało funkcjonuje w przestrzeni, jak reaguje na siły zewnętrzne, przede wszystkim jak zachowuje się będąc wystawione na działanie w polu grawitacyjnym. Mówi się, że grawitacja jest głównym rzeźbiarzem naszych ciał. Łatwo przekonać się o tym, gdy obserwujemy powrót astronautów na ziemię po wielotygodniowym pobycie na orbicie. Widać wtedy jak na dłoni problemy z ponownym dostosowaniem się do warunków ziemskich. Grawitacja w sposób ciągły zapobiega zanikowi kości i mięśni nóg.

Siły zewnętrzne pojawiające się w wyniku ruchu i przemieszczania, również wpływają na nas kształtując sylwetkę. O tym właśnie mówi Myers przytaczając przykłady biegacza i ciężarowca, których ciała zmieniają się i przystosowują do wymogów uprawianej dyscypliny. Każdy podlega prawom przemian strukturalnych kości i tkanek miękkich. Zmiany zachodzą powoli, niekiedy przez wiele lat. Każdy z nas ma indywidualny potencjał i w związku z tym będzie osiągał różne rezultaty tych przemian. Jednak wszyscy taki potencjał mają. Rodzimy się z nim. Można by powiedzieć, że urodziliśmy się z potencjałem do zmian. Jest to stwierdzenie dużo bliższe rzeczywistości aniżeli zaklinanie jej stwierdzeniami, że „jesteśmy urodzonymi biegaczami”. Nic podobnego. Dopiero odpowiedni trening rozłożony w czasie sprawia, że zaczynamy tymi biegaczami być.

Dotyczy to także sportu wyczynowego, na który nakłada się jeszcze czynnik doboru naturalnego. Każda dyscyplina sportowa ma swoje wymagania i w związku z tym będzie preferować określoną anatomię i specyficzne predyspozycje, które nierzadko będą się wzajemnie wykluczać. Przykład długodystansowego biegacza wyczynowego i ciężarowca jest tu dobitny. Sukcesy w sporcie wyczynowym zależą także od puli genowej i to jest oczywiste na pierwszy rzut oka. Wysuszony Kenijczyk ugnie się na sam widok sztangi. Umięśniony siłacz skrzywi się na samą myśl o maratonie. Obaj mają potencjał do zmiany i progresu w miarę treningu, ale wiedzą doskonale, że nie mieliby żadnych szans w rywalizacji wyczynowej zamieniając się dyscyplinami.

Tom Myers w swoim wykładzie porusza kilka kwestii związanych z cechami tkanki łącznej, czyli powięzi. Zwraca szczególną uwagę na jedną z nich – elastyczność. W bardzo obrazowy sposób pokazuje na przykładzie, czym jest efektywny ruch, opisuje go w przystępny sposób zwracając uwagę na bieganie ze śródstopia jako czynnik umożliwiający korzystanie z elastyczności, a tym samym wpływający na poprawę ekonomiki biegu. Rzecz jasna tego typu uproszczenia zagadnień muszą być zredukowane do prostego przekazu. Inaczej nie miałyby tak atrakcyjnego wydźwięku. Nie można też wymagać od autora przedstawienia szczegółowego warsztatu biomechanicznego dla konkretnej dyscypliny jaką jest bieganie, bo to nie jego rola. Natomiast to co jest niezwykle przydatne studiując Myersa, to idee które podparte są wiedzą anatomiczną oraz najnowszymi informacjami o funkcjonowaniu powięzi w sporcie oraz funkcjonowaniu sportowca i priorytetach związanych z doborem skutecznych metod treningowych.

Jedną z najważniejszych idei promowanych przez Myersa podczas wykładu jest model ciała człowieka oparty na wzajemnym oddziaływaniu na siebie tkanek miękkich oraz szkieletu. Posługuje się prostym przykładem modelu tensegracyjnego, w którym zgodnie z jego nazwą, struktura jest zintegrowana (integration), czyli stanowi całość złożoną ze wzajemnie na siebie oddziałujących elementów i pozostaje w zrównoważonym napięciu (tension). To napięcie generowane jest dzięki naciskowi elementów elastycznych symbolizujących tkanki miękkie na pręty symbolizujące kości, które na zasadzie reakcji będą rozpierać elementy elastyczne. Tak stworzony i opisany model jest gotowy na przyjęcie na siebie sił zewnętrznych oraz grawitacji. Według autora model tensegracyjny umożliwia lepszą interpretację i trafniejszy opis ruchu sportowca. Stanowi więc alternatywę dla klasycznego modelu opisu ruchu generowanego autonomicznie pracującymi mięśniami i ścięgnami przyczepionymi do kości i realizującymi ruch zgodnie z mechanicznym schematem opartym na systemie dźwigni lub układu dźwigniowego dla przypadku mięśni dwustawowych.  Autor określa ten model jako przestarzały opis funkcjonowania robota, który nie radzi sobie ze stopniem złożoności rzeczywistych struktur anatomicznych. Najlepszym na to dowodem są liczne przykłady przyczepów mięśni do mięśni, ponad przyczepami kostnymi, które Myers opisuje w swojej książce. Takich połączeń i zależności nie obejmuje klasyczny model dźwigniowy, rozróżniający jedynie podział mięśni ze względu na ich wyizolowane funkcje zginania lub prostowania stawów.

Prace Toma Myersa pociągają za sobą daleko idące implikacje praktyczne dotykające metod treningowych i stosowanych ćwiczeń, które opierają się na przestarzałych opisach biomechanicznych i idei wyizolowanej pracy mięśniowej, zgodnie z ich ograniczonym postrzeganiem jedynie jako zginaczy lub prostowników. To nie ma prawa dobrze funkcjonować i każdy uważny obserwator dostrzega dysonans poznawczy pomiędzy teorią treningu, a rzeczywistymi efektami treningowymi.
Link do całego wykładu.

Artykuł Bieganie powięziowe (2) pochodzi z serwisu parawruch.pl.

Bieganie powięziowe, czyli z wykorzystaniem elastyczności tkankowej jest rzadkim zjawiskiem. Zazwyczaj do przemieszczania się wykorzystujemy klasyczny wzór ruchu oparty na pracy ekscentryczno-koncentrycznej mięśni, jedynie z domieszką elastyczności tkankowej. Innymi słowy każdy trochę sprężynuje, jeden bardziej inny mniej, ale generalnie bieganie czysto powięziowe jest poza naszym codziennym doświadczeniem.

Klasyczne bieganie jest też nazywane metabolicznym, gdzie w każdy ruch trzeba włożyć pewien wysiłek. Taki bieg jest energochłonny i limituje go stres metaboliczny. Z kolei bieganie powięziowe można nazwać niemetabolicznym, a więc będzie się cechować ekonomicznością pracy. Natomiast limituje je stres przeciążeniowy. W rzeczywistości na zmęczenie będą miały wpływ oba rodzaje stresu, jednak z różnymi proporcjami w zależności od sposobu poruszania się.

Dla większości ludzi bieganie powięziowe jest nieintuicyjne. Nie rodzimy się z umiejętnością sprężynowania. Nieliczne wyjątki prezentowane w nagraniu, tylko potwierdzają regułę. Na filmie widać bieg Joruma Lumbasiego Okombo w niebieskiej koszulce, którego nazywamy niebieskim Keniolem i Sebastiana Nowickiego. Bezpośrednie porównanie nie pozostawia wątpliwości. Przed Sebastianem jeszcze sporo pracy nad techniką biegu, której celem jest bieganie z większym udziałem powięzi. Niebieski Keniol jest asymetryczny. W jego ruchu też jest potencjał do poprawy, choćby poprzez lepsze ustabilizowanie obręczy barkowej. Niemniej jego bieg jest dla nas inspiracją do poszukiwań metod treningowych prowadzących do biegania powięziowego.

Artykuł Bieganie powięziowe (1) pochodzi z serwisu parawruch.pl.